TÜM YÖNLERİYLE KÜTAHYA'NIN ŞİRİN İLÇESİ PAZARLAR

  Bülbüller güldür diye kiraz dalını seçer

  En güzel besteleri söyler kendinden geçer

  Arılar dans ederken vişne şerbeti içer

  Her teli hoş ses veren, benzer saza PAZARLAR

      Dört bir yanı altın kiraz bahçesi

      Dallarında cıcıl cıvıl kuş sesi

      Ege’nin en meşhur vişnesi

      İşte yeşiller yeşili

      Şirin PAZARLAR

1. Pazarlar İlçemizin Tarihçesi                      :

Ege Bölgesi’nin İç Batı Anadolu Bölümü’nde yer alan Kütahya’nin şirin ilçesi Pazarlar’ın yerleşim yeri olarak özgeçmişi 1000 yıl öncesine dayanmaktadır. 1000 yıl önce bugünkü Pazarlar’ın çevresinde eski yerleşim yerleri bulunmaktaydı. Kuruluşları Frigyalılara dayanan bu yerleşim yerleri Ekitçe, Derinceöz, Pazarcık, Kosköy, Çeke, İbrahimler ve Koldere’dir. İlçenin 4 km batısında bulunan Koldere ve yöresinin çok eskiden vilayet olduğu, 3 km güneyindeki Üyücek mevkiindeki eski yerleşim yeri Pazarcık’ın M.S. 742 yıllarında nahiye olduğu eski belde Şaphane, Gediz ve bağlı bundukları Bursa’ya ait tapu kayıtları ile yörede bulunan tuğla, kiremit kalıntılarından anlaşılmaktadır. (Kaynak: Osman ÇELİK 1914).

Ayrıca Pazarlar’ın Simav ilçesine çok yakın olması nedeniyle Simav tarihi ile yakın ilgisi vardır. Antik dönemlerde Synaus ile yakın ticari ve ekonomik ilişkisi olduğu tahmin edilmektedir. Roma ve Bizans dönemine ait kalıntılar bulunmaktadır. 1429’dan önce Germiyanoğulları’na ve daha sonra Osmanlı İmparatorluğu’na bağlanmıştır. (Kaynak: Kütahya İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü’nün http://www.kutahyakultur.gov.tr/web/pazarlar.aspx internet adresi)

            Bugünkü Pazarlar’ın bulunduğu yer, eski yerleşim yerleri halkının mal değişim yeri (alış-veriş merkezi) olarak kullandığı yerdir. Tahmini 700-800 yıl önce çevresindeki yerleşim yerlerindeki halk, Pazarcık halkı çeşitli sebeplerle (yüzük oyunu, aşiret kavgası vb.) bulundukları yerden bugünkü Pazarlar’a göç ettikleri anlaşılmaktadır.

İlçe ismini de Pazarcık Nahiyesi’nden almaktadır. 1942 yılına kadar Kütahya’nın Gediz ilçesine bağlı olarak bir muhtarlıkla, 1942 yılından sonra Simav İlçesine bağlanan Pazarlar, iki muhtarlıkla idare edilir durumda iken 1958 yılında belde olmuştur.

Pazarlar’ın ilçe başvurusu 09.05.1990 tarihinde kabul edilmiştir. 08.08.1991 tarihinde ilk kaymakamın göreve başlaması ile Simav’dan ayrılarak Kütahya’nın ilçeleri arasına katılmıştır.

2. Doğal Yapısı ve Coğrafi Durumu               :

İlçe doğal güzellikler bakımından oldukça zengindir. Göleti, Sarıyayla ve Akkaya mevkii dinlenmek için oldukça güzel bir manzara oluşturmaktadır.  Ayrıca coğrafi ve doğal yönden güzel bir görünüm ve yerleşim alanına sahip olan Pazarlar ilçemizin, deniz seviyesinden yüksekliği 900 m, yüzölçümü ise 182 km2 dir. Arazi bakımından engebeli bir görünüm arz etse de arazinin % 85'i ekilip dikilmeye elverişlidir.

Bölgede Ege, İç Marmara ve Batı Anadolu iklimlerinin ettikleri görülmektedir. En düşük ısı Ocak ayı içerisinde -8, en yüksek ısı ise 34 derece ile Temmuz ayı sonlarındadır. Yıllık yağış ortalaması 380 mm'dir.

Pazarlar ilçesi, Kütahya il merkezine 135 km. mesafe olup, Kütahya'nın Güneybatısında yer almaktadır. Doğusunda Şaphane İlçesi ile 30 km, Güneyinde Manisa İli Selendi İlçesi ile 24 km, Kuzeybatısında ise Simav İlçesi komşudur ve Simav-Pazarlar arası 27 km’dir.

3. Nüfus Yapısı                                               :

2000 Genel Nüfus Sayımı sonuçlarına göre, İlçe Merkezi Nüfusu 5.455, bağlı bulunan 2 kasaba ve 6 köyün toplam nüfusu 6.954 olup, toplam Genel Nüfusu 12.409’ dur.

4. İdari Yapısı                                                 :

1958 yılında belediye olan ve 02.08.1991 tarihinde Kaymakamımızın göreve başlamasıyla faaliyete geçen ilçemiz, idari yapı olarak merkez dahil 3 Belediye (Pazarlar merkez, Sofular, Yakuplar) ve tüzel kişiliği bulunan 6 köyden (1-Yenice, 2-Tepeköy, 3-Sarayköy, 4-Akşinik, 5-Örey-Yapak, 6- Orhanlar Köyü) oluşmaktadır. 

İlçe merkezi Atatürk, Fatih, Ayvalı, Hoca Ahmet Yesevi, Turgut Özal, Adnan Menderes olmak üzere 6 mahalleden, Sofular Kasabası Atatürk, Menderes ve Kepez olmak üzere 3, Yakuplar Kasabası Fatih ve Atatürk olmak üzere iki mahalleden müteşekkil olup, Ayvalı mahallesi İlçe merkezine 4 km uzaklıkta 39 haneden ibarettir. İlçeye bağlı iki kasaba ve 6 köyün hepsinde yerleşik düzen hâkimdir

5. Sosyal Yapısı                                              :

İlçemiz geçmişten gelen tarıma dayalı sosyal yaşantıya sahip olma özelliğini korumaktadır. Halkın tamamı Türkçe konuşur ve azınlık yoktur. Halkın genel olarak dinine bağlı ve kapalı bir toplum yapısına sahiptir.

Halkın % 80’i tarım alanları olan meyvecilik, hububat ve hayvancılıkta, diğer % 20’si ise çeşitli meslek gruplarında çalışmaktadır. Tarım alanlarında kadın ve erkek birlikte çalışmaktadır. Kış aylarında erkekler vakitlerini kahvehanelerde, kadınlar ise evlerde el halısı dokumacılığını yaparak geçirirler.

Halkımızda tek evlilik yaygın olup, hiçbir yöremizde başlık parası geleneği yoktur. İlçemize bağlı köylerden bir kısmından yaz aylarında çalışmak için Manisa ve İzmir bölgelerine gidilmektedir.

Yörede etkinliğini hala sürdüren gelenekler arasında yer alan "Yarencilik", Mor Zeybekler Yaren Ekibi tarafından yaşatılmaya çalışılmaktadır. Mor Zeybekler yaren ekibi,  Altın Kiraz - Vişne Kültür ve Sanat Festivali’nde ve yöreye gelen TV çekim ekiplerine Zeybekler folklor oyunlarını sergilemektedir.  

İlçemizde toplu konuta şu ana kadar ihtiyaç duyulmamıştır. Ancak bundan sonra İlçenin gelişme ve büyümesi düşünülerek Belediye imar planında toplu konut sahaları ayrılması yerinde olacaktır. İlçe merkezinde hala köy yaşantısını andıran sıcak ve samimi ilişkiler mevcut olup, dışarıdan gelen daire amir ve memurları ilçenin sosyal hayatının gelişmesine katkıda bulunmaktadır.

Sofular Kasabasında Nostaljik Bir Ev

Sofular Kasabasında Ahşap Bir Yayla Evi

6. Ekonomik Durumu                                      :

İlçemiz merkezinde ve köylerinde tarıma dayalı ekonomi uzun yıllardan beri devam etmektedir. İlçemizin temel gelir kaynağı olan tarım alanlarından meyvecilik ve hububat geniş çapta yaygınlaşmıştır. Özellikle son on yıl içerisinde büyük gelişmeler kat edilmiş olup, yılda on bin tona varan meyve üretimi (vişne, kiraz, armut, erik ve ayva) üretimi yapılmaktadır.

Vişne 5330 Dekar  - 5912 ton, Kiraz 2420 Dekar  - 1644 ton, Elma 900 Dekar  - 1228 ton, Ceviz 90 Dekar  -  227  ton, Armut 3  ton, Ayva 60  ton;  

200.000 adet vişne ağacının 141.800 adedi henüz meyve vermektedir. Kiraz ağacı sayısı da 78.000 olup, bunun 41.600 adedi şu anda meyve vermektedir. Hububat olarak ise; 4750 Ton Buğday, 2700 Ton Arpa, 650 Ton Nohut,  64 Ton Mısır, 4 Ton Haşhaş, 25 Ton Ayçiçeği yetiştirilmektedir.         

İlçemiz Merkez ve Köylerinde, 1730 adet Büyük baş, 3700 adet Küçükbaş (Koyun-Keçi),

510 adet tek tırnaklı (at-eşek) hayvan bulunmakta olup, günlük süt üretimimiz yaklaşık 7 tondur ve bu yaklaşık olarak 605 ailenin geçim kaynaklarından birisini oluşturmaktadır. Yörenin en büyük meyve pazarı İlçemizde kurulmakta olup, üretilen meyveler bu pazarda ülkemizdeki belli başlı Meyve suyu fabrikalarına pazarlanmaktadır. Meyveciliğin bu boyutlara ulaşması halkımızın İç Ege’ye çalışmak için gitme ihtiyacını ortadan kaldırmıştır. Bazı köylerimizden hala yaz aylarında İç Ege’ye çalışmak için gidilmektedir.

Kütahya’nın teşvik kapsamındaki iler arasına dahil edilmesiyle İl dışından tekstil sektörü ile ilgili yatırımcıların ilçemizde fabrika açmaları ile birlikte yaklaşık 150 aile istihdam edilmesi,  Tarım Kredi Kooperatifleri Kütahya Bölge Birliğince Pazarlar İlçemizde yaptırılan ve yaklaşık maliyeti üç milyon YTL’ yi bulan  Entegre Soğuk Hava Tesislerinin açılması ile birlikte meyvecilikle uğraşan binlerce çiftçinin ürününü bir süre muhafaza edebilmesi, kıt dönemlerde ise taleplerin karşılanması ve uygun şartlarda piyasaya sunulma imkanına sahip olması ve burada da yaklaşık 20 ailenin istihdam edilmesi, ilçede bulunan 30’un üzerinde halı tezgahının varlığı, Pazarlar Sulama Göleti yardımıyla Sulu tarıma geçilmesi halinde 3150 dekar arazi sulaması yapılabilmesi ve yılda iki kez mahsul alınabilmesi ve özellikle 2007-2008 Öğretim yılında İlçemizde Dumlupınar Üniversitesine bağlı  “Meyve-Sebze İşleme, Gıda Teknolojisi Pazarlar Meslek Yüksek Okulu açılması ile birlikte ilçemizde ekonomik canlanmanın kendisinin daha da iyi göstereceği ve yöre insanımızın artık çalışmak için çevre illere göç etmeyeceği düşünülmektedir. 

Ayrıca İlçe merkezinde küçük çapta sanayi esnafı (tamirciler) bulunmaktadır. Ancak zor şartlar altında çalışan sanayi esnafını modern teçhizatlarla donatılmış küçük ölçekli sanayi sitesine kavuşturulmasında büyük yarar vardır.

Bayan İşçiler Kiraz Bahçesinde Kiraz Toplarken

Orhanlar Köyünde Bir Görüntü

7. Eğitim Durumu                                            :

İlçemizde okuma-yazma oranı yaklaşık %96'yi bulmaktadır. İlçemizde 5 ilköğretim, bir lise, 1 halk eğitim ve 1 öğretmenevi vardır. 2006 yılında Zorunlu çalışma bölgesi kapsamına alınan Pazarlar İlçemiz (E) sınıfında yer alması ile birlikte öğretmen ihtiyacı en aza indirilmiştir. Ayrıca 2006 yılında Öğretmenlik Kariyer Basamaklarında Yükselme Yönetmeliğinin ilgili hükümlerine göre yapılan değerlendirme sonucunda uzman öğretmenlik unvanını almaya hak kazanan 6 öğretmenimiz bulunmaktadır. Okullarımızda toplam görev yapan Öğretmen sayısı 70'dir. İlçemiz sınırları dahilinde okulöncesi, ilköğretim, ortaöğretim ve özel öğretim durumu, yüksek öğretim durumu, taşımalı ilköğretim, öğretmenevi durumu, kütüphane ve bilişim teknolojileri sınıfları ile ilgili bilgiler aşağıdadır.

a) Okulöncesi:           İlköğretim okullarımız bünyesindeki anasınıflarının daha önceki yıllarda açılmasına rağmen, sadece Pazarlar İlköğretim okulumuz tarafından belirli eğitim öğretim dönemlerinde öğrenci alabilmiştir. 

Ancak 2006-2007 eğitim öğretim yılında Milli Eğitim Bakanlığımızın teşvikiyle anasınıfı okullaşma oranını artması için İlçe Milli Eğitim Müdürlüğümüzce çeşitli çalışmalar yapılmıştır. Bu kapsamda Pazarlar, Sofular ve Yakuplar İlköğretim okullarımız bünyesinde 3 adet anasınıfı açılmış ve 46 öğrenci eğitim-öğretime başlamıştır. Bu sınıflarımızın malzeme ihtiyaçları için gerekli girişimlerde bulunulmuştur.

Şuanda İlçenin okulöncesi okullaşma oranı % 55’dir. Türkiye Ortalamasının %21 ve AB ortalamasının %80 olduğu düşünülecek olursa ilçemizdeki anasınıfına devam oranı Türkiye ortalamasından çok yüksektir. Biri kadrolu, ikisi anasınıfı usta öğretici olmak üzere üç öğretmenimiz görev yapmaktadır.

b) İlköğretim:                        İlçemizde 5 resmi İlköğretim Okulu (2’si birleştirilmiş sınıflı köy okulu) bulunmaktadır. Bu okullarımızda 386 kız, 400 erkek olmak üzere toplam 786 öğrenciye eğitim ve öğretim verilmektedir. İlköğretim okullarımızda 51 öğretmen görev yapmaktadır.

İlköğretim okullarımızda toplam 41 derslik olup, bir dersliğe 19 öğrenci düşmektedir.

İlköğretim okullarımızda öğrencilerin kullandığı bilgisayar sayısı 41 olup, 19 öğrenciye bir bilgisayar düşmektedir.

İlçemizde 2005-2006 eğitim öğretim yılında ilçe tarihinde ilk defa Pazarlar İlköğretim Okulundan 2 Fen Lisesini kazanan öğrencimiz oldu. Ayrıca, Sofular ve Yakuplar İlköğretim okullarında bu öğretim yılında ilk defa öğretmen lisesini kazanan öğrenci olmuştur.

2005-2006 Eğitim-Öğretim yılında OKS’ye yerleşme oranı  % 45 olup, İlçe genelinde 2 Fen Lisesi, 5 Öğretmen Lisesi, 9 Anadolu Lisesi, 23 Anadolu Meslek Lisesi ve 12 öğrencimiz de DPY sınavını kazandı. 2006-2007 Öğretim yılı itibariyle toplam 9 burslu ilköğretim öğrencimiz bulunmaktadır.

Zorunlu öğrenim çağında olup ta sürekli devamsız durumunda olan hiçbir öğrencimiz bulunmamaktadır. Vatandaşlar 8 yıllık zorunlu eğitimin bilincine varmışlardır. Kız erkek ayırımı yapmadan tüm çocuklarını severek ve isteyerek okula göndermekte takibini de yapmaktadırlar.

İlçemizde Pazarlar İÖO’nda 10, Sofular İÖO’nda 7 ve Yakuplar İÖO’nda 1 olmak üzere toplam 18 öğrenci Kaynaştırmalı eğitime tabidir.

c) Ortaöğretim:         İlçemizde ortaöğretim olarak sadece Pazarlar Çok Programlı Lisesi bulunmaktadır. Bu okulumuz bünyesinde Genel Lise, Ticaret Meslek Lisesi (Muhasebe), Kız Meslek Lisesi (Giyim, Çocuk Gelişimi ve Eğitimi), İmam Hatip Lisesi bölümlerinde eğitim ve öğretime devam etmekte olup, Ancak İmam Hatip Lisesi ve Kız Meslek Lisesi (Giyim) bölümlerinde kayıtlı öğrencimiz bulunmamaktadır.

2006-2007 öğretim yılı itibariyle toplam 151 Öğrenci bu okulumuzda öğrenimini sürdürmektedir. Ortaöğretimde 19 öğretmen görev yapmaktadır.

Lisemizde toplam 10 derslik olup, bir dersliğe 15 öğrenci düşmektedir.

Lisemizde öğrencilerin kullandığı bilgisayar sayısı 24 olup, 6 öğrenciye bir bilgisayar düşmektedir.

2005–2006 öğretim yılı sonunda 1 lisans, 4 önlisans olmak üzere beş öğrenci Üniversiteye yerleştirilmiştir.

2006-2007 Öğretim yılı itibariyle toplam 3 burslu ortaöğrenim öğrencimiz bulunmaktadır.

d) Yüksek Öğrenim:              Yükseköğretim Kurulunun 07.03.1994 tarih ve 6153 sayılı kararı ile İlçemizde “Meyve-Sebze İşleme, Gıda Teknolojisi Meslek Yüksek Okulu açılmasına karar verilmiştir. Bu Yüksek Okul sayesinde İlçemiz ve çevreden gelen öğrencilerin kültür seviyeleri artacaktır.  Ayrıca Meyve potansiyeli yüksek olan İlçemize çok yararlı olacaktır.

Ancak, eğitim öğretime devam ederken nedeni bilinmeyen bir sebepten dolayı 1997-1998 Öğretim yılından beri öğrenci alınmamaktadır.

2006 yılında yöre halkının girişimiyle MYO’nun tekrar ilçeye kazandırılması için gerekli girişimlerde bulunulmuştur. Okul için dernek kurulmuş, 2007–2008 öğretim yılında açılması planlanan ve okul binası olarak uygun arazinin imar değişiklik çalışmaları başlanmıştır İlçemiz için çok faydalı olacağı bilinen Yüksek Okul için yetkililerin duyarlı olması beklenmektedir.

e) Özel Öğretim:       İlçemizde 2 adet özel yurt dışında herhangi bir özel eğitim kurumu bulunmamaktadır.

f) Yaygın Eğitim (Halk Eğitim):        İlçemizde Halk Eğitim Merkezi 2.11.1992 açılmış ve önceleri muhtelif kursların yanı sıra mahalli imkânlarla temin edilen 5 bilgisayarla bilgisayar kursu açılmıştır.

Halk Eğitim Merkezi okuma-yazma, meslekî ve teknik ile sosyal ve kültürel olmak üzere üç ana bölümde kurslar düzenlemektedir.

Şu anda İlçemizde yetişkinlerin eğitimi ve Açıköğretim liseleri için, Halk Eğitimi Merkezi Müdürlüğü hizmet vermektedir. İlçemizde Halk Eğitim Merkezince merkez binada ÖSS ve OKS’ye hazırlık kapsamında 13 kurs, Yakuplar kasabası yerleşim biriminde 1 halıcılık kurs faaliyeti sürdürmektedir. Bu kurslarda toplam 9 öğretmen ve 1 usta öğretici görev yapmakta olup yaklaşık 271 kişi söz konusu kurslara devam etmektedir.

Ayrıca Bilgisayar kursları 16 adet bilgisayarla, Kaymakamlığın projeksiyon makinesi vasıtasıyla verilmektedir. MEB ADSL hizmetinden tüm bilgisayar kursiyerlerimiz faydalanabilmektedir. Kursiyerlerimiz web sayfalarında rahatlıkla sörf yapabilmektedir. Bilgisayar laboratuarlarında tüm bilgisayarlara Windows XP işletim sistemi ve Ofis 2003 uygulamaları öğrencilere verilmektedir.

g) Öğretmenevi:        İlçemizde ilk defa 17 Kasım 1992 yılında Öğretmen Lokali açıldı. Mahalli imkânlarla malzemeleri alınan Lokal, o tarihten beri  ilçede Belediye tarafından tahsis edilen binada hizmet vermeye başlamıştır. Ancak 2005 yılında Pazarlar Belediyesince 15 yıllığına devredilen yeni binasına taşındı.

Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmene Hizmet ve Sosyal İşler Dairesi Başkanlığı’nın 07 Haziran 2006 tarihli ve 1826 sayılı yazıları gereği Pazarlar Öğretmen Lokali Öğretmenevine dönüştürülmüştür.

 13 yatak kapasiteli misafirhanesi ile öğretmenimize ve dışardan gelen misafirlere hizmet vermektedir. Ancak kadrolu personeli bulunmadığından hizmetler müstecir görevlendirilmesiyle yapılmaktadır. Kadrolu personelin öğretmenevine atanması ile birlikte hizmetlerin daha kaliteli bir şekilde verileceği düşünülmektedir.

h) Yurtlar:       İlçemizde öğrencilerin barınabileceği üç öğrenci yurdu bulunmaktadır. Resmi olarak sadece Pazarlar Çok Programlı Lisesi bünyesinde bulunan ve 2001-2002 eğitim ve öğretim yılında hizmete giren 40 kız öğrenci, 60 erkek öğrenci olmak üzere 100 kapasiteli karma kız/erkek öğrenci yurdudur.  2006-2007 öğretim yılında bu pansiyonda 91 öğrenci barınmaktadır.

            İlçe merkezinde bulunan 36 öğrenci kapasiteli Özel Pazarlar KOTYD Ortaöğrenim Erkek Öğrenci Yurdu ile Sofular Kasabasında bulunan 19 öğrenci kapasiteli Sofular Kasabası KOTYD Ortaöğrenim Erkek Öğrenci Yurdu olmak üzere 2 öğrenci yurdu bulunmaktadır. Özel Pazarlar öğrenci yurdunda 12, Sofular öğrenci yurdunda 7 olmak üzere 19 öğrenci bu iki yurtta barınmaktadır.

ı) İlçe Halk Kütüphanesi:     İlçe Halk Kütüphanemiz 1996 yılında kurulmuş olup, 2005 yılına kadar İlçe Özel İdaresi binasında hizmet vermiştir. Şu anda Mülkiyeti Pazarlar Belediyesine ait olan binanın alt katından bulunan 150 metre karelik salonun belediye meclisi kararıyla 1 Haziran 2005 tarihinden itibaren İlçe Halk Kütüphanesi olarak kullanılmaktadır. 2006 yılı itibari ile 1139 çocuk kitabı, 2978 yetişkin kitabı olmak üzere 4117 adet kayıtlı kitabı bulunmaktadır. Aynı yıl içinde 115 yetişkin, 726 çocuk olmak üzere 841 okuyucu kütüphaneden faydalanmıştır. İlçe halkının ve öğrencilerin ihtiyaçlarını karşılayan kütüphanenin zenginleşmesi gerekmektedir. Kadrolu personeli olmayan kütüphane, Kaymakamlığın imkânları ücreti karşılan personel tarafından faaliyetini sürdürmektedir.

i) Dereceye Giren Öğrencilerimiz:   Başarılı olan öğrencilerimiz ile ilgili ayrıntılı bilgiye ulaşmak için internet sayfamızda bulunan "Başarılı Öğrencilerimiz" linkine  tıklayınız.

Festival Alanı

Festival'de Kiraz Yarışması

8. Kültür, Turizm ve Spor                               :   Pazarla halkı Ege Bölgesi insanının tüm özelliklerine sahiptir. İnançlı, örf ve adetlerine bağlı, misafirperver, çalışkan ve ümitsizliğe kapılmayan insanlardır. Yöre halkı arasında evlilik geleneği görücü usulü ve aileler arasında dünürcü ile yapılmaktadır. Düğünler, sünnetler, nişan ve asker uğurlamaları yöresel çalgılar eşliğinde yemekli yapılmakta olup, eğlenceleri üç gün sürmektedir. Halk bu eğlencelerde İslâmoğlu, Gediz pazarı, Derbent deresi, Meşeli, Çatal-çam, Oy dağlar, Karanfil oylum ve çiftetelli gibi oyunlarla eğlenirler. Handır ocağı yakılarak gece kınaları düzenlenir. Halk sıra ile bu eğlencelerde oynar. Düğünler ve sünnetler neşe içinde yapılır.

Erkekler, genelde milli giysilerimiz olan pantolon, ceket, iskarpin ve gömlek giyer. Kırk yaşın üzeri erkekler şapka takarken,  kırk yaşın üzeri kadınlar ise tülbent, şalvar ve üçetek giymektedir. Genç erkek ve kızlarımız ise günümüz kıyafetlerini giyerler.

İlçemizde kerpiç ve üzeri toprakla örtülü eski meskenler yerini son yıllarda betonarme ve çok katlı apartmanlara bırakmıştır. Son derece geniş bir alana yayılmış olan ilçemizin eski yapıları kerpiç duvarlı ve toprak yığınımı görünümündeydi. 1958 yılında belde olduktan sonra hızla gelişmiş, modern ve imarlı yapılaşmaya geçilmiş olup; yeşil alanları, dinlenme parkları ve geniş caddeleri ile düzenli, şirin ve güzel bir şehir görünümündedir.

İlçemizde 1994 yılından beri, her yıl Haziran ayında çeşitli sportif ve kültürel etkinliklerle geleneksel Altın Kiraz ve Vişne Festivali düzenlenmektedir. Pazarlar ilçesi, Kütahya’nın en çok kiraz ve vişne üreten Şaphane ve Simav ilçeleri arasında yer almaktadır. Halkı meyve yetiştirmeye teşvik amacıyla düzenlenen Altın Kiraz - Vişne Kültür ve Sanat Festivali bölgenin en canlı olduğu dönemlerdir. Yerli olup dışarıya göç edenler ile yabancı ülkelerde yaşayan bölge halkının festival kutlamaları fırsat bilerek buraya akın etmesi ile birlikte İlçenin canlılığını da daha da iyi gözlenmektedir. Aynı zamanda ilçenin tanıtımında da önemli rol oynayan festival 2 gün sürmektedir.

İlçemizde folklor olarak daha çok Ege Yöresi efe oyunları oynanmaktadır. Yörede etkinliğini hala sürdüren gelenekler arasında yer alan "Yarencilik", Mor Zeybekler Yaren Ekibi tarafından yaşatılmaya çalışılmaktadır. Yaren ekibinin (Efe ekibi) her zaman milli bayramlarda, festivallerde ve ilçeye gelen devlet büyüklerinin katılımlarında gösterileri izlenir.

Merkezde Pazarlar Gençlik Spor adı altında bir spor kulübü bulunmaktadır.  İlçemiz sporuna katkıda bulunacak futbol sahası yapılmış ancak henüz faaliyete geçmemiştir.

İlçemizde sinema ve tiyatro gibi faaliyetler bulunmamaktadır. Ancak İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü ve Kaymakamlığın girişimiyle zaman zaman öğrencilere ve ilçe halkına değişik tiyatro grupları getirilmek suretiyle bu ihtiyaç kısmen karşılanmaktadır. Okullarımızın yılsonu etkinlikleri kapsamında sergiledikleri tiyatro çalışmaları yöre halkı tarafından ilgiyle karşılanmaktadır.

Doğal güzellikler bakımından oldukça zengin olan İlçemiz Göleti, Sarıyayla ve Akkaya mevkii dinlenmek için oldukça güzel bir manzara oluşturmaktadır.  Turizm açısından İlçemizde 4 km mesafede bulunan sulama göletimizin etrafından bulunan geniş çamlıklarla yapılabilecek çevre düzenlemesi ile mesire ve piknik yerleri oluşturulabilir. Aynı zamanda gölette aynalı sazan balığı olduğundan yaz aylarında balık tutmak amacıyla gidenler olduğu gibi, çadır kurup geceleyenler de mevcuttur. Gölet çevresinde gerekli düzenlemelerin Belediye ve Orman İşletme Müdürlüğü’nün işbirliği ile yapılmasının faydalı olacağı düşünülmektedir. 

Sofular Kasabası-Meydan

Gün Batımında Yakuplar Kasabası

9. Sağlık Durumu                                            :

İlçemizde herhangi bir devlet hastanesi bulunmamaktadır. Ancak İlçe merkezinde 1 adet 2 katlı Sağlık Ocağı ve 4 dairelik lojmanı bulunmaktadır. Ayrıca Sağlık Grup Başkanlığı'na bağlı olarak Sofular Kasabası, Yakuplar Kasabası ve Yenice Köyünde Sağlık Ocağı, Orhanlar Köyünde ise Sağlık evi bulunmaktadır. Sağlık Ocağı’nda 2 Pratisyen Doktor, 6 Hemşire, 2 Sağlık Memuru, 1 Tıbbi Sekreter, 5 Ebe (3 ü kasaba ve köylerde görevli), 1 laborant, 2 Şoför ve 2 Hizmetli ile hizmetlerini yürütmektedir.

Merkez sağlık ocağında küçük cerrahi müdahaleler, pansuman, enjeksiyon, tansiyon ölçümü, kan ve idrar tahlili yapılabilmektedir.

Çevre sağlığı ile ilgili olarak içme suyunun klorlanması ve periyodik su numunesinin alımı, çöplük ve gübreliklerin ıslahı çalışmaları yapılmaktadır.

10. Asayiş ve Güvenlik                                  :

İlçe Jandarma Komutanlığı tarafından iç güvenliği sağlanan İlçemizde şu ana kadar herhangi bir terör olayı olmamıştır. İdeolojik olaya da rastlanmamış olup, ilçenin genel olarak asayiş durumu düzgündür.

11. Alt Yapı ve Ulaşım                                   :

Pazarlar ilçemiz, Simav-Kütahya karayoluna 5 Km yol ile bağlanmaktadır. İlçenin Telefon, Yol, Su ve Elektrik gibi temel alt yapı hizmetleri bitirilmiş ve halk bu hizmetlerden faydalanmaktadır.

12. Pazarlar Meslek Yüksek Okulu               :

Yükseköğretim Kurulunun 07.03.1994 tarih ve 6153 sayılı kararı ile İlçemizde Dumlupınar Üniversitesine bağlı  “Meyve-Sebze İşleme, Gıda Teknolojisi Pazarlar Meslek Yüksek Okulu açılmasına karar verilmiştir. Bu Yüksek Okul sayesinde İlçemiz ve çevreden gelen öğrencilerin kültür seviyeleri artacaktır.  Ayrıca Meyve potansiyeli yüksek olan İlçemize çok yararlı olacaktır. Ancak, eğitim öğretime devam ederken nedeni bilinmeyen bir sebepten dolayı 1997-1998 Öğretim yılından beri öğrenci alınmamaktadır.

2006 yılında yöre halkının girişimiyle MYO’nun tekrar ilçeye kazandırılması için gerekli girişimlerde bulunulmuştur. Okul için dernek kurulmuş, 2007–2008 öğretim yılında açılması planlanan ve okul binası olarak uygun arazinin imar değişiklik çalışmaları başlanmıştır İlçemiz için çok faydalı olacağı bilinen Yüksek Okul için yetkililerin duyarlı olması beklenmektedir.

13. Alış-Veriş                                                  :

İlçemizde her Perşembe günü “Halk Pazarı” kurulmaktadır. Yöre halkı, her türlü ihtiyacını burada karşılamaktadır. Pazara ilçe halkı ile çevre köylüler çok rağbet etmektedir. Yöre halkı ihtiyaçlarını karşılarken aynı zamanda elindeki ürünü pazarlama şansına sahip olabilmektedir.

Sofular Kasabasında "halk pazarı" Pazar günü, Yakuplar kasabasında ise Salı günü kurulur. Kasaba ve çevre köy halkı da bu günlerde alış veriş ihtiyacını karşılamaktadır.

Soğuk Hava Entegre Tesislerinini Açılışı

14. Entegre Soğuk Hava Tesisleri                 :

Tarım Kredi Kooperatifleri Kütahya Bölge Birliğince Pazarlar İlçemizde yaptırılan ve yaklaşık maliyeti 2 trilyon olan ve bölgenin en büyük Entegre Soğuk Hava Tesislerinin açılışı 28.07.2006 tarihinde Tarım ve Köy İşleri Bakanı Mehmet Mehdi Eker tarafından hizmete açıldı.  18 bin 100 m2 arsa üzerinde kurulan tesis; 2 bin ton kapasiteli olup, tesisle beraber ürünün fazla olduğu dönemlerde burada bir süre muhafaza edilmesi, kıt dönemlerde ise taleplerin karşılanması ve uygun şartlarda piyasaya sunulması sağlanacaktır. Pazarlar, Emet, Simav, Gediz ve Selendi ilçeleri civarına hizmet verecek olan bu tesis, meyvecilikle uğraşan binlerce çiftçinin umutla beklediği bir tesistir. Kütahya bölgesinde 50 milyon ton sebze ve meyve üretimi var. Bunları taze tüketmek gerekiyor. Bu nedenle entegre soğuk hava tesisi üreticimizin, ürünlerini değerlendirilmesine önemli bir katkı sağlayacaktır.

Tarhana firmaları kış mevsiminde de üretim yapabilmek ve kış mevsiminde tarhanalık kırmızıbiber sorununu çözebilmek için Pazarlar Entegre Soğuk Hava Tesislerine on tonun üzerinde kırmızıbiber getiriyor. Bununla beraber dondurulmuş et ve tavuk ürünlerini de şoklayıp muhafaza eden tesis, tüm bölge iş adamlarına, esnafına, çiftçine ve gıda sektöründe faaliyet gösteren şirketlere hizmet vermeye hazır.

Bölge insanını da istihdam eden Soğuk Hava Tesisleri, ilk etapta 18 bayan ve iki erkek işçi ile iş başı yaptı. Tesisin yüzde yüzlük çalışma kapasitesine ulaşması ile birlikte istihdama katkısı da o oranda artacaktır.

Soğuk Hava Entegre Tesislerinde Çalışan İşçiler

Soğuk Hava Entegre Tesislerinde Çalışan İşçiler

15. Tekstil Fabrikaları                                    :

Kütahya’nın teşvik kapsamındaki iler arasına dahil edilmesiyle İl dışından tekstil sektörü ile ilgili yatırımcılar Pazarlar ilçemizde ve Sofular kasabamızda işyeri açarak faaliyete başlamışlardır. İlçe merkezinde açılan Özgür Pazarlar Tekstil San. ve Tic.Ltd.Şti.nde 75 kişi istihdam edilmekte ve firma tarafından üretilen mallar başta Almanya olmak üzere Hollanda ve Fransa’ya ihraç edilmektedir. Ayrıca Sofular beldesinde açılan Simnur Tekstil firması’nda da 71 kişi istihdam edilmektedir. Böylece Pazarlar ilçemiz, bugüne kadar dünyanın birçok ülkesine kiraz ve vişnesini ihraç ediyordu. Artık tekstil ürünleri ihracatıyla da adından söz ettirecek.”

Tekstil alanında faaliyet gösteren bu iki fabrika, yöre ve çevre insanına iş imkânı sağlayarak, ülke ekonomisine katkıda bulunmaktadır.

Tekstil Fabrikasında Çalışan İşçiler

Halı Tezgahlarında Çalışan Vefakar Kadınlar

16. Halıcılık Tezgâhları                                  :

           İlçenin hemen hemen her mahallesinde ve kasabalarında veya köylerinde halı tezgâhlarına rastlarsınız. İlçe ve kasabalarda yaklaşık 40’ın üzerinde halı tezgâhı bulunmaktadır. Halıcılık ilçemizin vazgeçilmez unsurudur. Yöre halkının vefakar, cefakar, bir o kadar da çalışkan olan kadınları binlerce yıllık kültürümüzü dokuyorlar halılara. İşledikleri motiflerin anlamlarını, isimlerini, yaptıkları bir kaç metre halının Türk Kültürü için ne kadar önemli olduğunu bilmeseler de... Onların dokudukları halılar yurt dışında satılmasına rağmen halıdan çok az bir ücret kazanmaktadırlar.

17. Kooperatifçilik                                          :

Birleşme ve dayanışmanın bilincine varmış olan yöre halkı, kooperatifçiliğe ayrı bir önem vermektedir. İlçe merkezinde bulunan Tarım Kredi Kooperatifi ile 2005 yılında kurulan Pazarlar Merkez Tarımsal Kalkınma kooperatifi olmak üzere 2 kooperatif faaliyet göstermektedir. Daha önce Pazarlar Kaymakamlığı Köylere Hizmet Götürme Birliğine bağlı olarak çalışan Süt Toplama Merkezi yeni mevzuat nedeniyle Pazarlar Merkez Tarımsal Kalkınma kooperatifi’ne devredildi. Halkın süt satma ihtiyacı bu kooperatif ile giderilmektedir.

18. Dernekler                                                 :

İlçemizde 2006 yılı itibariyle 12 dernek bulunmaktadır.  1.Pazarlar kurs ve okul talebelerine yardım derneği, 2.Pazarlar hayratı imar ve yaşatma derneği, 3.Pazarlar sofular köyü kurs ve okul talebelerine yardım derneği, 4.Sofular eğitim-öğretim hizmetlerini destekleme derneği, 5.Pazarlar ilçesi eğitim öğretim hizmetlerini destekleme derneği, 6.Pazarlar belediye spor kulübü derneği, 7.Pazarlar sofular köyü cami kuran kursu ve köy hayratlarını yaptırma yaşatma derneği, 8.Pazarlar sofular spor kulübü derneği, 9.Pazarlar avcılık ve atıcılık ihtisas kulübü derneği, 10.Pazarlar yüksek öğrenim kurumları öğrencilerine yardım, eğitim ve kültür derneği, 11.Pazarlar camii yaptırma ve yaşatma derneği, 12. Yakuplar kasabası camii yaptırma ve yaşatma derneği’dir.

  Gün Batımında, Bir Başkadır  Gölet

Yetkililer Gölet'te İnceleme Yaparken

19. Sulama Göleti                                           :

Merkeze 4 km uzaklıkta Düden mevkiinde bulunan 2,5 milyon m3 kapasiteli Pazarlar Göleti 1988 yılında yapılmış ve 1991 yılından itibaren su tutulmaya başlanmış ve 1995 yılında doluluk oranına ulaşmıştır.

1993 yılında da Tarım Orman ve Köy İşleri Bakanlığı’nın Belediyeye devrettiği gölet için 2006 yılı yatırım programına alındı. Yeni yapılacak olan 30 kilometrelik sulama kanalından motopomp vasıtasıyla damla sistemiyle tarlalara su verilecek.  Sulu tarıma geçilmesiyle birlikte 3150 dekar arazi sulaması yapılacak ve yılda iki kez mahsul alınabilecektir.

       Pazarlar Belediyesi okullara ücretsiz servis yaparken (İlk uygulama 2006-2007 Eğitim-Öğretim yılında başladı)

Festivalin Başlaması Dolayısıyla Yapılan Dua Anı

20. Yörenin Gelenekleri                                 :

Düğünler

Sünnet Düğünü

Bayramlar

Halk Oyunları

Yemeklerimiz   ... yakında...

Festival'de Mor Zeybekler Yaren Ekibi Sahnede

Sofular Kasabası'nda Tarihi Bir Küp

21. Festival                                                     :

İlçemizde ilk festival 1994 yılında ö dönemin belediye başkanı olan Mustafa KARAKAŞ ve yöre halkının girişimiyle başladı. Amaç kaliteli olan vişne ve kirazın tanıtılarak hem iç piyasada hem de dış piyasada satılmasını sağlamak. Bunun için en iyi dönem vişne ve kirazın ilk çıkmaya başladığı Haziran ayı dönemiydi. Böylece bu tarihten beri her yıl Haziran ayının son haftasında Altın Kiraz ve Vişne Festivali düzenlenmeye başladı.

Çeşitli sportif ve kültürel etkinliklerle geleneksel haline Altın Kiraz ve Vişne Festivali büyük rağbet görmeye başladı. Daha önceleri yöre halkı tarafından imece usulü ile festivale gelen tüm misafirlere yemek veriliyordu. Fakat katılımın yüksek olması ve yemek maliyetinin artması nedeniyle yemek iptal edildi. 2005 yılına kadar bir günlük olan festival, 2006 yılında iki güne çıkarıldı ve adı da Altın Kiraz - Vişne Kültür ve Sanat Festivali olarak değiştirildi.

Festival kapsamında şimdiye kadar ünlü sanatçılar, milletvekilleri, Urfa Geceleri sanatçıları ve yerel sanatçılar bölge insanına konuk oldular. Vişne ve kirazın tanıtımında olduğu gibi ilçenin tanıtımında da büyük katkısı olmaktadır. Ulusal ve yerel yayın yapan bazı TV’lerde hem festival şenlikleri sunulurken aynı zaman da ilçenin tanıtımı da yapılmaktadır.

Festivalin yapıldığı hafta bölgenin en canlı olduğu dönemlerdir. Yerli olup dışarıya göç edenler ile yabancı ülkelerde yaşayan bölge halkının festival kutlamaları fırsat bilerek buraya akın etmesi ile birlikte İlçenin canlılığını da daha da iyi gözlenmektedir. Festivalin gündüz bölümlerinde genelde resmi törenler yapılırken akşamları sanatçılar tarafından halka müzik ziyafeti verilir. Ayrıca festival de en iyi vişne-kiraz yetiştiricilerine güzel hediyeler verilmektedir, düzenlenen sportif etkinliklerde dereceye giren takımlara hediyeler verilmektedir. Tüm okul ve kurumlar arası Kaymakamlık kupası adı altında voleybol yarışmalarda bu sportif yarışmalara örnektir.

                Yöre halkı tarafından çok beğenilen ve benimsenen en son 13. Altın Kiraz - Vişne ve Kültür Festivali 24-25 Haziran 2006 tarihinde düzenlenmiştir. 

Yarenciliği, Orta Asya'dan Anadolu'ya göç eden ve bir uç beyliği olarak bölgeye yerleşen atalarından geldiğini kabul eden yöre halkı, kişiler arasında saygı, sevgi ve nezaket kurallarını aşmamak kaydıyla dayanışmayı sağlayan kültürel bir olay gözüyle bakmaktadır. Mor Zeybekler Yaren Ekibi Pazarlar'ın yöresel özelliklerinin değişmelerden asgari ölçüde koruyarak yörede etkinliğini hala sürdüren gelenekler arasında yer alan "Yarencilik" geleneğinin devam etmesini amaçlanmaktadır.

Yaren'in ilk toplantısında yaş sırası belirlenir. Bu sıraya göre oturulur. Yemek yenir ve yönetici seçimi yapılır. Seçimde Köşe İhtiyarı, Büyük Yarenbaşı, Küçük yarenbaşı, Sözcü ve Muhasip seçimi yapılır. Yemin edilir

Toplantılarda Türk Halk Müziği Türk Sanat Müziği ve yöresel halk oyunları oynamak belli başlı eğlencelerdendir. Ayrıca yeri geldikçe fıkra anlatmak ve söz alıp deyiş almak Yarenlerin eğlenceli dakikalar geçirmesini sağlar. Yarenlerin de kendine has giyim kuşamları bulunmaktadır.

24. Dağ Eriği                                                   :

Pazarlar ilçemiz, bilindiği üzere Kütahya'nın meyve deposudur. İlçenin tek geçim kaynağı Kiraz ve Vişnedir. İlçemizde yetişen diğer meyvelere de önem verilmesi gerekmektedir. Bunların arasında elma, armut ve erik çeşitleri.  Bu erik çeşitlerinin içinde bir erik var ki, yöre halkı için çok önemi bulunmaktadır. Sonbaharın en gözde meyvelerinden biri olan bu eriğin adı; 'Dağ Eriği'dir.

            Ülkemizin çoğu bölgesinde yetişmesine rağmen dağ ereği bilinmiyor ve aynı zamanda insanlar bu güzel meyveden yararlanmıyor. Tadı eksi olan dağ eriği bazı işlemlerden geçtikten sonra kullanılıyor.  İlçemizde dağ eriğinden yapılan turşu düğün yemeklerinin en gözde yemeğidir. Sadece Pazarlar’da bilinen bu turşu, dünyanın hiçbir yerinde kullanılmamaktadır.  İnsanın iştahını açtığı gibi hazımsızlığı da önler. Dağ eriğinin içinde bulunan biyokimyasal maddelerin kanserle mücadelede çok güçlü bir etkisi vardır.  İlçe halkı bu güzel meyvenin nimetlerinden sadece turşu yaparak kullanıyor. Dağ eriğini veya bu meyveden yapılan turşunun pazarlama yoluna gidilmesinin faydalı olacağı düşünülmektedir.

Gaş            : Tepe

Bına           : Çeşme

Garalık       : Önlük

Bobuç         : Ayakkabı

Püsküt        : Bisküvi

Bibi             : Tavuk

Gocodon     : Pantolon

Çencire       : Tencere

Şincik         : Şimdi

Tirki           : Sarımsak dövücü

Hara           : Çuval

Nine           : Yenge

Ebe             : Babaanne

Uva             : Baba

Ába             : Abla

Divan         : Kanepe

Cıbıldak      : Çıplak

Kesek         : Yazma

Şoma!        : Şuna bak

Ibırık          : Bidon

Toba           : Çanta

Damıslı       : Teras

Sağan         : Tabak

Taka           : Şapka

Entari         : Gömlek

Berduş        : Serseri

Aga             : Ağabey

Gantar        : Terazi

Olluk          : Çeşme

Irabbim      : Rabbim

Velesbit      : Bisiklet

Yanış          : Desen

Guz             : Ters

Gargın         : Doygun

Şiptik          : Terlik

Öngücü       : Eninde sonunda

Gökbaşlı      : Yeşil kertenkele

Zeballa        : Çok iri

Ençi             : Çekirge

Zellet          : Lezzet

Len             : Erkek

Gı               : Kız

Ercap          : Recep

Üsen           : Hüseyin

Uma           : Ömer

Aşa             : Ayşe

Mintan        :Ölçü

Bıldır          : Geçen sene

Kumpir       : Patates

Dayı           : Güzel

Ma              : Al buyur

Cerp           : Etli pilav

Kattır          : İtmek

Kupa          : Bardak

Harani        : Tencere

Domati       : Domates

Siyit           : Koşmak

He              : Evet

Babıç          : Ayakkabı

Havla          : Helva

Geycek       :Giyecek

Damiste      : Evin Üzeri

Malak         : Kilit

Sarpın        : Ambar

Kirelik         : Banyo

Fıyık            : Islık

Meymenet    : Güzellik

Sıtıratsız        : Çirkin

Hırlimbali      : Doğru dürüst

Gobak          : Kozalak

Ünnemek    : Çağırmak

Gocagarı     : Yaşlı kadın

Cıba çoluk   : Çoluk çocuk

Dölüne döşüne        : Çocuk

Şeytan babucu        : Terlik

Gökgevur                : Bukalemun

O günün behrinde     : O vakitler

(Kaynakça: Pazarlar İÖO Kiraz Dergisi, Sofular İÖO Dergi Bilgileri)

26. İlçemiz Hakkında Yazılan Şiirler             : 

P A Z A R L A R (1)

Bu diyar iki renkli biri yeşil biri al

Çeşmesi iki oluk biri şerbet biri bal

Gönül kapısını açıp buralarda öyle kal

Sonsuzluğa açılan nurlu feza Pazarlar

Dallarında sarkan vişne değil yakuttur

Rüzgârlarla oynaşan yaprak değil zümrüttür

Şu vadiye bağlayan tükenmeyen umuttur

Şanslı başa gelecek tatlı kaza Pazarlar

Kızlar kiraz dalında birbirine bakarlar

Vişne kiraz üstüne yanık türkü yakarlar

Başlarına taç diye kiraz dalı takarlar

Yüreklerde örülen altın koza Pazarlar

Bülbüller güldür diye kiraz dalını seçer

En güzel besteleri söyler kendinden geçer

Arılar dans ederken vişne şerbeti içer

Her teli hoş ses veren, benzer saza Pazarlar

İlkbaharla birlikte renkler senden sorulur

Renklerin satıldığı zengin pazar kurulur

Gökteki gökkuşağı kendini sende bulur

Gönüle ışık saçan yedi beyza Pazarlar

Rabbim yeşili takmış şu güzelim başına

Rahmetini akıtmış sabah akşam aşına

Vişne kiraz kazıyın mezarımın taşına

İrem bağları desem sana seza Pazarlar

Kucağına ulaşmak her insanın niyeti

Sinemde kora döndü ayrılığın hasreti

Cennette de ikramdır vişnemizin şerbeti

Daha fazla kendini çekme naza Pazarlar

Göleti başka alem yeşil mavi beraber

Oynayan zeybeklere balıklar eşlik eder

İnen buluttan gelir rahmet yüklü bir haber

Sende geçen her mevsim benzer yaza Pazarlar

(1) (Kemal SEVGİ-Pazarlar İlçe Milli Eğitim Müdürü-(12.Altın Kiraz-Vişne ve Kültür Festivali’nde birinci olan şiiridir)

Ş İ R İ N    P A Z A R L A R (2)

Kütahya İlinin şirin ilçesi

Festivaller ile yükselir sesi

Çayır, çimen, yeşillikler beldesi

Güzeller güzeli şirin Pazarlar

Dört bir yanı altın kiraz bahçesi

Dallarında cıvıl cıvıl kuş sesi

Ege’de en meşhur onun vişnesi

Yeşiller yeşili şirin Pazarlar

Ne de güzel kasabası, köyleri

Kiraz toplar efeleri, beyleri

Ayrı bir güzellik düğün toyları

Efeler diyarı şirin Pazarlar

Bekliyoruz sizi festivallere,

Kirazımız destan oldu dillere

İhraç edeceğiz dış ülkelere

Ege’nin incisi şirin Pazarlar.

Değer kazansın vişnen, kirazın

Mutlu olacaksın, gülecek yüzün

Her yerde geçecek senin de sözün

Her şeye layıksın şirin Pazarlar.

(2) İlhan ERAY-Eski Pazarlar İlçe Milli Eğitim Müdürü

27. Pazarlar Manileri                                         : 

Her mevsimde ayrı renk

Her çiçekte bir ahenk

Yazın aylar yakutken

Sonbahar altına denk 

Gönül açar her süsü

Vişne kiraz örtüsü

Dallarında söylenir

Kütahya’nın türküsü 

Şahma-Akdağ bakışır

Sevgi sevda akışır

Şu yemyeşil vadide

Kurtlar kuzu barışır 

Pazarlar bolluk Pazar

Topraktan rahmet kazar

Kalemler yok yazarken

Burada varlık yazar 

Artık işe başladım

İdrisleri aşladım

Ördüğüm kazaklara

Vişne kiraz işledim 

Suları soğuk akar

Güzeli yürek yakar

Pazarlar’da her mekan

Kirazdan kolye takar

Yeşili soğuk almaz

Yolcu yolunda kalmaz

Gurup vakti göleti

Seyrine doyum olmaz

Bitir güzelim bitir

Bu sevdayı sen bitir.

Derdinden ölüyorum

Vişne şerbeti getir. 

Umuttur benim kastım

Küplere yaprak bastım

Gönlümün fermanını

Kiraz dalına astım 

Sabahtan sana baktım

Eridim göle aktım

Yemenimin ucuna

Kirazdan oya taktım 

Sözün kovanda baldı

Boyun kirazda daldı

Tüccar hırsız çıkınca

Düğün seneye kaldı 

Güzeldir benim yolum

Sevgi dolu bir kulum

Dün kirazdan düştüm de

Tutmuyor iki kolum 

Körpe fidan dermezler

Sevileni yermezler

Vişne kiraz bilmezsin

Beni sana vermezler

(Kemal SEVGİ, Pazarlar İlçe Milli Eğitim Müdürü)